Obezite değerlendirmesinde bel ölçüsü de önem taşıyor
Araştırmaya göre yalnızca boy ve kiloya bakmak bazı kişileri yanlış sınıflandırabiliyor. Bel çevresi ve bel-boy oranı, obeziteye bağlı sağlık risklerinin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.
King's College London öncülüğünde yürütülen uluslararası araştırmada Çin, İngiltere, ABD ve İspanya’dan 844 bin 108 yetişkinin sağlık verileri incelendi. Nature’da 11 Kasım 2026’da yayımlanan çalışma, obezite tanısında yalnızca vücut kitle indeksine (VKİ) dayanmanın sınırlılıklarını ortaya koydu.
Araştırmacılar, geleneksel VKİ sınıflandırmasını bel çevresi, bel-boy oranı ve aşırı yağlanmanın organ işlevleri üzerindeki etkilerini içeren daha kapsamlı bir yaklaşımla karşılaştırdı. Çalışmada, yalnızca boy ve kiloya dayalı ölçümlerin uzun vadeli sağlık sonuçlarıyla ilişkisi de değerlendirildi.
VKİ, kişinin kilogram cinsinden ağırlığının metre cinsinden boyunun karesine bölünmesiyle hesaplanıyor. Yetişkinlerde 30 ve üzerindeki değer geleneksel sınıflandırmada obezite göstergesi kabul ediliyor; ancak bu ölçüm vücut yağının miktarını ve nerede toplandığını ya da organlara etkisini doğrudan göstermiyor.
Araştırmaya göre yalnızca VKİ kullanıldığında, dört ülkedeki araştırma gruplarında katılımcıların yüzde 5,2 ila yüzde 8,6’sında obezite yeni ölçütlere göre eksik belirlendi. Buna karşılık katılımcıların yüzde 1,2 ila yüzde 3,1’i VKİ’ye göre obezite kapsamında değerlendirilirken ek ölçümlerle aynı sınıflandırmaya girmedi.
Bel çevresi ve bel-boy oranının değerlendirmeye eklenmesiyle obezite yaygınlığı, araştırma gruplarına göre yüzde 3,3 ila yüzde 7,4 daha yüksek hesaplandı. Bulgular, kas kütlesi yüksek kişilerde VKİ’nin yüksek çıkabilmesi; normal veya fazla kilolu aralığındaki kişilerde ise karın bölgesinde risk oluşturabilecek yağlanma bulunabilmesi gibi farklılıkların önemini gösterdi.
Araştırmacılar, bel ölçümleri ve organ işlevlerine ilişkin etkileri de içeren değerlendirmenin obeziteye bağlı sağlık risklerini daha doğru belirlemeye ve kişiye uygun tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.
